Þetta er góð spurning og fyrir flesta þá er nú merkingin púki tengt djöflinum. Í orðabók Menningarsjóðs segir að púki merkir ári, smádjöfull, larfur og að púkalegur maður er nurlari og/eða maurapúki. Að vera púkalegur þá er maður djöfullegur, pokalegur, kauðalegur, gamaldags. Einhvað sem er púkalegt er illa gert og/eða skammarlegt.
En fyrir Ísfirðing þá þýðir þetta einfaldlega krakki og þá kannski óþekkur krakki eða ærslasamur krakki. Sem dæmi að þegar hópur krakka er að leika sér einhver staðar t.d. á götunni, þá heyrði maður oft kallað “getur ekki einhver sagt þessu púkum að fara af götunni” eða “getur einhver sagt þessum púkum að hafa ekki svona hátt”. Púki á líka við þá sem eru svolítið stríðnir, þá heyrir maður oft að það er sagt “Þú ert nú meiri stríðnispúkinn”. Þeir sem passa auranna sína svo eftir því er tekið eru oft kallaðir “Aurapúkar”.
Á Ísafirði er talað um “Efribæjar púka” og “Neðribæjar púka” . Efribæjarpúki vor allir þeir sem bjuggu fyrir ofan Mánagöt og þeir sem voru fyrir neðan Mánagötu vor kallaðir neðribæjar púkar. Eftir að franska myndin “Le Puk” var sýnd í Alþýðuhúsinu á Ísafirði kringum 1968, sem fjallaði um hópa krakka sem slógust um yfirráðsvæði í skógi einum Frakklandi með trésverðum og teygjubyssum að vopni, varð af sjálfsögðu til mikið púka stríð milli efri- og neðribæjar púkanna, sem að endaði með sigri efribæjarpúkanna, að mig minnir, eftir blóðuga baráttu
Ef þú villt skrifa um hvað púki þýddi fyrir þig, vinsamlega sendu á [email protected]
Nokkrir Ísfirðingar hafa skrifað um hvað púki þýddi fyrir þá:
Halli Leifs – Púki er bara hressir Ísfirski krakkar á aldrinum 1 – 99 ára
Hreiðar Sigtryggsson:
Í mínum huga og upp á ísfirsku er orðið púki vinalegt orð yfir börn. Það er ekkert neikvætt við það. Mér finnst við vestrapúkarnir vera ákaflega góðir og öll viðurnefni tengd púkum vinaleg. Þegar ég flutti til Reykjavíkur fann ég hins vegar að aðrir kunnu ekki að meta það þegar ég talaði góðlátlega um púka og þótti það ekki viðeigandi. En mér þykir gott að vera vestrapúki!
Frímann Sturluson
Jákvæð eða neikvæð mynd af púka fór eftir forliðnum : Efribæjarpúki fór bara í friðsömum tilgangi niður í bæ, annað hvort að sækja skóla eða heimsækja afa og ömmu. Neðribæjarpúki kom hins vegar upp í hlíð með brugðin sverð, árar eða bambusstangir og lét síðan afvopna sig og hrekja niður fyrir Mánagötu.
Eina neikvæða við að vera efribæjarpúki, var að þurfa síðan að mæta á löggustöðina og taka á sig sakir af föllnum og slösuðum neðribæjarpúkum.
Áður og fyrr varð enginn ekta Krókspúki, nema hafa komist upp á Gleiðahjalla fyrir skólagöngu.
Stefán Jóhann Stefánsson – Deddi
Þegar maður var að alast upp á Ísafirði fannst manni nánast eins og orðið púki merkti það sama og krakki – en þó ekki alltaf í sérlega jákvæðri merkingu – í besta falli hlutlausri merkingu. Síðar á ævinni komst maður að því að púki merkti ekki nákvæmlega það sama fyrir vestan og annars staðar á landinu. Líkt gildir um fleiri orð og orðtök.
Þannig held ég að orðið „píka“ hafi ekki í öllum tilvikum haft sömu merkingu fyrir vestan og fyrir sunnan. Sjálfsagt hafa einhverjir fengið að kenna á því!
Það er spurning hvort okkar mál hafi t.d. verið meira dönskuskotið en annars staðar, því í norrænum málum eru þessi orð notuð með hlutlausari hætti en á Íslandi – kannski að Vestfjörðum undanskildum. Vestfirðingar hafa stundum verið meira alþjóðlega sinnaðir en aðrir Íslendingar.
Það hljóta fleiri en ég að hafa rekið sig á það í samskiptum við fólk úr öðrum landshlutum að hlutirnir eru eða voru ekki alltaf sagðir með sömu orðum eða áherslum í máli. Það væri nú gaman ef einhverjir íslenskufræðingar eða þjóðháttafræðingar skoðuðu þessi mál.
Ég held því að spurning Halla Leifs geti fætt af sér miklar pælingar og langar fræðilegar ritgerðir um muninn á okkur Vestfirðingum og öðrum íbúum landsins.